- బి విటమిన్ : ఇందులో చాలా రకాల విటమిన్లు కలిసి ఉంటాయి కాబట్టి దీనిని బి-కాంప్లెక్ష్ విటమిన్ అని సాధారణముగా పిలుస్తారు . సుమారు 3౦ సం.ల క్రితము వైద్య ఇంత ప్రగతిని సాధించి లేదు . "పోషాకాహారము" అంటే "మాంసకృతులు , పిండిపదార్థాలు , క్రొవ్వు పదార్థాలు , మాత్రమేన"ని "అవి తగు మోతాదులో సక్రమంగా స్వికరిస్తుంటే "మానవులు" పూర్తి ఆరోగ్యముతో జీవించ గలరని భావించేవారు .క్రమేపి శాస్త్రజ్ఞులు కృషి ఫలితము గా శరీర జీవక్రియలకు ఇంకా కొన్ని కో.ఎంజైములు , కొన్ని సూక్ష్మపదార్ధములు అవసరమని వాటిని " విటమిన్లు(vitamins) , ఖనిజలవనములు (minarals), సూక్ష్మపోషకాలు (trace eliments)" అని నామకరణము చేసారు . మానవులు ఆరోగ్యము గా జీవించడానికి వీటి అవసరము ఎంతైనా ఉంది . మనము రోజువారీ తీసుకునే ఆహారములో అన్నీ ఉండక పోవచ్చు ... అలాంటపుడు వాటి లేమి (deficiency) కొన్ని వ్యాదులకు దారితీయుట , సరియైన పెరుగుదల , మంచి తెలివితేటలు పొందకపోవుట జరిగే అవకాశము ఉన్నది . కొంత అవగాహనకోసము ఈ కింది వ్యాసము చదవండి ..
B విటమిన్స్ జాబితా--
- * విటమిన్ B1 (thiamine),
- * విటమిన్ B2 (రిబోఫ్లేవిన్-riboflavin),
- * విటమిన్ B3 (నియాసిన్ లేదా niacinamide),
- * విటమిన్ B4 (అడెనీన్-adenine),
- * విటమిన్ B5 (పాంతోతేనిక్-pantothenic acid),
- * విటమిన్ B6 (pyridoxine, pyridoxal, లేదా pyridoxamine, ),
- * విటమిన్ B7 (biotin),
- * విటమిన్ B8 "'(adenosine),
- * విటమిన్ B9 (ఫోలిక్ ఆమ్లం-folic acid),
- విటమిన్ భ10 (PABA)పారా అమినో బెంజోయిక్ యాసిడ్ ),
- * విటమిన్ బి 12 (వివిధ cobalamins; విటమిన్ సప్లిమెంట్స్ లో సాధారణం cyanocobalamin),
- * విటమిన్ B11: ఫోలిక్ ఆమ్లం యొక్క ఒక రూపం ఇది pteryl-hepta-glutamic acid-కొంతమంది పెరుగుదల అంశం. తరువాత మానవులకు అవసరమైన ఐదు folates ఒకటి కనుగొన్నారు . విటమిన్ S లేదా కారకం (factor)ఎస్ అని కూడా పిలుస్తారు
- * విటమిన్ B13: orotic యాసిడ్, ఒకప్పుడు విటమిన్ గా భావించేవారు .. ఇప్పుడు తెలిసినది ఒక విటమిన్ కాదు అని .
- * విటమిన్ B14: ఎర్ల్ ఆర్ నోరిస్ ద్వారా కనుగొబడినది. పేరు cell proliferant, రక్తహీనత, ఎలుక పెరుగుదల అంశం, మరియు antitumor pterin ఫాస్ఫేట్. 0.33ppm వద్ద మానవ మూత్రాన్ని (తరువాత రక్తంలో) నుండి వేరుచేయబడినది కానీ మరింత సాక్ష్యం తో నిర్ధారించ బడ లేదు. తరువాత అతని ద్వారానే నిరాకరించబడింది . అతను కూడా ఈ xanthopterin లేదని పేర్కొన్నారు .
- * విటమిన్ B15: pangamic యాసిడ్,
- * విటమిన్ B16: dimethylglycine (DMG),
- * విటమిన్ B17: nitrilosides, amygdalin లేదా Laetrile. ఈ పదార్థాలు విత్తనాలు, మొలకలు, బీన్స్, tubers, మరియు ధాన్యాలలో గుర్తించవచ్చు. పెద్ద పరిమాణంలో విష ము అని ప్రతిపాదకులు ఇది అంగీకరించారు .శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేకపోవడం ఆదరణపొందలేదు . క్యాన్సర్ చికిత్స మరియు నివారణ లో పనిచేయునని వాదించారు.
- విటమిన్ B18:
- విటమిన్ B19:
- విటమిన్ B20: carnitine,
- విటమిన్ B21:
- విటమిన్ B22: తరచూ అలోవేరా నుండి వెలికితీయుదురు యొక్క ఒక మూలవస్తువుగా కాని పలు ఇతర ఆహారాలు లో పేర్కొన్నారు. అని ఒక మూలం ద్వారా పేర్కొన్నారు విటమిన్ B12b.
బి విటమిన్ ఉపయోగాలు :
పిండిపదార్థాల జీర్ణక్రియలో ఉపయోగపడే ఎంజైమ్గా విటమిన్ బి పని చేస్తుంది. ఆహా రంలో లోపిస్తే ఆకలి మందగిం చడం, చేతులు కాళ్లు మొద్దుబారడం, గుండెదడ,అలసట, నీరసం వంటి లక్షణాలు సంభవిస్తాయి.
ఆరోగ్య లాభాలు
B విటమిన్లు ఈ క్రింది జీవక్రియలకు అవసరం కావచ్చు:
- * మద్దతు మరియు జీవక్రియ రేటు పెరుగుదల,
- * ఆరోగ్యవంతమైన చర్మాన్ని, జుట్టు మరియు కండరాల స్థాయి నిర్వహించడానికి ,
- * వ్యాధి నిరోధక మరియు నాడీ వ్యవస్థ ఫంక్షన్ పెంచు కోవడానికి ,
- * రక్తహీనత నిరోధించడానికి సహాయపడే ఎర్ర రక్త కణాలతో సహా, సెల్ పెరుగుదల మరియు సెల్ డివిజన్ ప్రమోట్ చేయడానికి ,
- *చాలా ప్రాణాంతకమైన రూపాలలో ఒకటి అయిన క్లోమ క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశాన్ని తగ్గిస్తుంది -
- అనేక జీవక్రియలలో కో-ఎంజైములు గా పనిచేస్తాయి .
- అన్ని B విటమిన్లు నీటి కరిగేవే, మరియు శరీరం అంతటా వ్యాప్తి చెంది ఉంటాయి. ఏ అదనపు విటమిన్ అవసరము లేనపుడు మూత్రంలో విసర్జించబడతాయి .
- B విటమిన్లు కూడా దృష్టి లోటును , అధిక కార్యశీలత లోపం యొక్క లక్షణాలు మెరుగు పడడానికి ఉపయోగపడతాయి . ఈ విషయము లో B4 విటమిన్ అవసరము . ఈ విటమిన్ ను అడెనీన్(adenine) అంటారు
B విటమిన్ లోపం
అనేక పేరు విటమిన్ లోపం వ్యాధులు--- తగినంత B-విటమిన్లు లేకపోవడం ఫలితంగా కలిగి ఉండవచ్చు. B విటమిన్లు లోపము వలన కలిగే దుష్పరిణామాలు క్రింది టేబుల్ లో చూపించబదినవి ;
అనేక పేరు విటమిన్ లోపం వ్యాధులు--- తగినంత B-విటమిన్లు లేకపోవడం ఫలితంగా కలిగి ఉండవచ్చు. B విటమిన్లు లోపము వలన కలిగే దుష్పరిణామాలు క్రింది టేబుల్ లో చూపించబదినవి ;
నీటిలో కరిగే కొన్ని విటమిన్లు :
విటమిన్ | రసాయనిక నామము | లభించే పదార్ధాలు | నూన్యత(deficiency) వలన కలిగే వ్యాధులు |
| బి 1 | ధయామిన్ | గోధుమ వంటి ధాన్యాలు, వేరుశనగ వంటి నూనె గింజలు, నువ్వు గింజలు , పాలు, మాంసము, చేప, గుడ్లు, కాయ గూరలు. | బెరి బెరి, ఆకలి మందగించటం |
| బి 2 | రైబోఫ్లేవిన్ | పాలు, గుడ్లు, కాలేయము , మూత్రపిండము, ఆకు కూరలు | నోటిపూత, నోటి మూలల్లో పగలటం |
| బి 6 | పైరిడాక్సిన్ | పాలు, కాలేయము, మాంసము, గుడ్డులోని సొన, చేపలు, ధాన్యాలు, చిక్కుడు జాతి కాయలు, కాయకూరలు. | రక్తహీనత, ఉద్వేగము, నాడి మండలంలో లోపాలు |
| B9-ఫోలిక్ ఆమ్లము | ఫోలిక్ ఆమ్లము | కాలేయము, మాంసము, గుడ్లు, పాలు, ఫలాలు, ధాన్యాలు, ఆకు కూరలు | రక్తహీనత, అతిసారము, తెల్ల రక్త కణాలు నష్ట పోవటము |
| బి 12 | సయానో కో బాలమైన్ | ఆహార పదార్ధాలలో లభించదు. పేగులోని బాక్టీరియములు దీన్ని సంశ్లేషణము చేసి శరీరానికి అందిస్తాయి | హానికర రక్తహీనత |
| సి | ఆస్కార్బిక్ ఆమ్లము | నిమ్మ జాతి ఫలాలు (సిట్రస్) , టమోటాలు , కాయకూరలు, బంగాళ దుంపలు, కాలిఫ్లవర్, కొన్ని పండ్ల జ్యూసులు, పచ్చిమిరపకాయలు. | స్కర్వె |
| B5--పాంటోథినక్ ఆమ్లము | పాంటోథినక్ ఆమ్లము | తాజాకాయకూరలు, కాలేయము, మూత్ర పిండము, ఈస్ట్, గుడ్డులోని సొన, మాంసము, చిలగడ దుంపలు, వేరుశనగ, తేనె | కాళ్ళు మండటము |
| బయోటిన్ vitamin B7 | బయోటిన్ | పప్పు దినుసులు, గింజలు, కాయకూరలు, కాలేయము, మూత్రపిండము | కండరాల నొప్పులు, నాడీ మండలంలో తేడాలు, అలసట |
- B విటమిన్ విషపూరితం(Toxicity):
అత్యంత B విటమిన్లు మూత్రంలో క్రమం తప్పకుండా తొలగించబడతాయి అయితే కొన్ని B విటమిన్లు పెద్ద మోతాదులో తీసుకోవడం హానికరమైన ప్రభావాలు ఉత్పత్తి చేయవచ్చు. విటమిన్ ఎక్కువ మోతాదులో చాలాకాలము పాటు తీసుకున్నట్లయితే వాతి స్థాయిని బట్టి హానికరమైన ప్రభావాలు కలుగు తాయి .
విటమిన్ B1 thiamine సాదారణము గా హాని ఏమీలేదు. నోటి ద్వారా తీసుకోవడం లో కొంతమందికి ఎలర్జిక్ విషపూరితం కనిపించును. సిర లేదా కండరాల లోకి అధిక మోతాదు థయామిన్ సూది మందులు వలన అనాఫిలాక్సిస్ షాక్ వచ్చే కొన్ని నివేదికలు ఉన్నాయి.
విటమిన్ B2 రిబోఫ్లావిన్ ఏమీలేదు. పరిమిత మానవ మరియు జంతు అధ్యయనాలు ఆధారంగా రిబోఫ్లావిన్ సంబంధం ప్రతికూల ప్రభావాలను మాత్రమే సాక్ష్యం .రిబోఫ్లావిన్ తీవ్రమైన కనిపించే మరియు UV కాంతి బహిర్గతం ఉన్నప్పుడు స్పందనాత్మక ఆక్సిజన్ జాతుల(free radicals) ఉత్పత్తి (స్వేచ్ఛారాశులు) తయారవునని విట్రో అధ్యయనాలు లో తేలినది .
విటమిన్ B3 నియాసిన్- మందులు లేదా బలవర్థకమైన ఆహారంగా నుండి 35 మిల్లీగ్రాములు / రోజు 3000 nicotinamide మరియు 1500 నికోటినిక్ యాసిడ్ mg / రోజు తీసుకున్నట్లయితే వికారం, వాంతులు, చిహ్నాలు మరియు కాలేయ విషపూరితం యొక్క లక్షణాలు సంబంధం కలిగి ఉంటాయి. ఇతర ప్రభావాలు గ్లూకోజ్ సరిపడక(glucose intolerence- reversible) ప్రత్యక్షమైన ప్రభావాలు కలిగి ఉంటాయి. అదనంగా, నికోటినిక్ యాసిడ్ రూపంలో కూడా చర్మం ఎరుపు, తరచుగా ప్రురిటుస్, తలనొప్పి తో కూడి ఉంటుంది, ఇది ఒక దురద, జలదరించటం, లేదా తేలికపాటి బర్నింగ్ సంచలనాన్ని, కలిసి , ఎర్రబారడం అని పిలుస్తారు -vasodilatory ప్రభావాలు, మరియు కపాలాంతర్గత రక్త ప్రవాహం పెరిగిం అప్పుడప్పుడు తల నొప్పి కలిగించును . వైద్య నిపుణులు 2000 MG మోతాదులో అధిక లిపిడ్ స్థాయిల సందర్భాల్లో ధమని ప్లేక్ అభివృద్ధి అణచివేయడం కోసము సూచించే సమయం లో నియాసిన్ ఈ సైడ్ ఎఫె్క్ట్ లు కలుగజేస్తుంది .
విటమిన్ B5 -పాంతోతేనిక్ యాసిడ్ - తో తెలిసిన విషపూరితం ఏమీలేదు .
విటమిన్ B6 pyridoxine 100 మందులు, మందులు లేదా బలవర్థకమైన ఆహారంగా నుండి mg / రోజు 1000 కంటే ఎక్కువ mg / రోజు తీసుకున్నట్లయితే పరధీయ జ్ఞాన న్యూరోపతి(peripheral sensory neuropathy)కలిగే ఆస్కారము ఉంది; ఇతర ప్రభావాలు రుజువు కాలేదు: చర్మసంబంధ గాయాలు జన్మించిన శిశువుల్లో లో B6 లోపము వలనేనని రుజువు కాలేదు .
విటమిన్ B7 biotin - తెలిసిన విషపూరితం ఏమీలేదు .
విటమిన్ B9 ఫోలిక్ ఆమ్లం 1 mg / రోజు వేసుకొనే పక్షాన 'బి 12 'లోపం ను కనిపించకుండా చేయడం(masks the B12 deficiency) వలన శాశ్వత నరాల నష్టం కు దారితీస్తుంది , పెర్నీషియస్ ఎనీమియా కలిగే అవకాశము ఉన్నది .
విటమిన్ B12 cobalamin - అధికము గా తీసుకోవడం వలన నష్టము ఏమీలేదు . మొటిమ-వంటి దద్దుర్లు వస్తాయని ఊహాగానాలు ఉన్నాయి.
- ============================
